De Grote Zaal van Victor de Stuers
Een compleet 17e-eeuws interieur in het bouwhuis van De Wiersse
In het bouwhuis van De Wiersse bevindt zich een compleet 17e- en vroeg 18e-eeuws interieur: de Grote Zaal van Victor de Stuers. Victor de Stuers (1843-1916) richtte deze zaal aan het eind van de 19e eeuw in zijn huis aan de Parkstraat in Den Haag in, dicht bij zijn werk op het Binnenhof. Na zijn dood verplaatste zijn enige kind Alice de Stuers in 1925 de hele zaal naar een speciaal daarvoor ontworpen ruimte in het bouwhuis van De Wiersse. Het is een vroeg voorbeeld van interieurbehoud door verplaatsing.
De Grote Zaal, historische opname.
Victor de Stuers, grondlegger van de monumentenzorg
Victor de Stuers wordt gezien als de grondlegger van de Nederlandse monumentenzorg. Met zijn artikel “Holland op zijn smalst” uit 1873 bracht hij de zorg voor monumenten op gang. Als referendaris leidde hij de nieuwe afdeling Kunsten en Wetenschappen, koos hij Pierre Cuypers als architect voor het Rijksmuseum, vormde hij de Rijks- en provinciale archieven en voerde hij tekenlessen op openbare scholen in. Meermaals kocht hij zelf een pand, zoals de Drogenapstoren in Zutphen en de Schotse huizen in Veere, om het later in veilige handen door te geven. De Wiersse kocht hij in 1893 van zijn schoonfamilie.
Wat er te zien is
Het goudleer boven de lambrisering komt uit Mechelen en is gemaakt rond 1700. Het bestaat uit vierkante runderhuiden waarop, naar Spaans voorbeeld, “goudglans” van bladzilver en kleur met olieverf is aangebracht, met het karakteristieke reliëf.
In de panelen van de lambrisering hangen wandtapijten die het verhaal van Decius Mus vertellen, de vroeg-Romeinse consul die zich in de strijd tegen de Latijnen bewust opofferde. Ze zijn geweven in wol en zijde naar het ontwerp van Peter Paul Rubens, wiens olieverfschilderijen nu in het Liechtenstein-paleis in Wenen hangen. Victor de Stuers kocht de fragmenten in 1872. Het gebruik van linnen als ketting doet vermoeden dat ze niet in Brussel maar in Gouda of Schoonhoven zijn geweven, mogelijk in de weverij van Pieter de Cracht.
Verder heeft de zaal een schouw met zandstenen kariatiden van Adam en Eva en twee Delftse polychrome tegeltableaus die “water” en “vuur” voorstellen, het schilderij “Diana en Endymion” van Luca Giordano, 17e-eeuwse portretten, drie koperen kroonluchters, en gebrandschilderd glas in de grote ramen met alledaagse en Bijbelse taferelen naar prenten van Maarten van Heemskerck, Hendrick Goltzius en Abraham Bloemaert.
De restauratie
Tussen 1994 en 2016 is de Grote Zaal stuk voor stuk gerestaureerd, onder leiding van Victor de Stuers’ enige kleinkind E.V. Gatacre en zijn vrouw Laura. Het goudleer is geconserveerd door Restauratie Nijhoff Asser, met herstel in kalfsleer en perkamentlijm en speciaal ontwikkelde verende aluminium frames die het leer laten meebewegen met wisselingen in temperatuur en luchtvochtigheid. De tapijtfragmenten zijn in atelier ICAT gereinigd en daarna gerestaureerd door Loutje den Tex en Olga van Boetzelaer.
De restauratie werd mede mogelijk gemaakt door de provincie Gelderland, de Bredius-Stichting, de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, de Stichting Bonhomme Tielens en het Prins Bernhard Cultuurfonds.
Het goudleer tijdens de restauratie.
De gerestaureerde Grote Zaal.
Bezichtiging & verhuur
De Grote Zaal is te bezichtigen in combinatie met een vooraf gereserveerde rondleiding door de tuinen van De Wiersse. Op open tuindagen staan de deuren vaak ook open en kan naar binnen worden gekeken. De Zaal is te huur voor lunches, huwelijken en andere evenementen, maar vanwege de kwetsbaarheid niet voor avondfeesten.
Draag bij aan behoud
Word vriend of donateur van De Wiersse en draag bij aan het behoud van de Zaal en de andere rijksmonumenten op het landgoed. Meer informatie.