De tuinen van landgoed de Wiersse in de pers

Over landgoed de Wiersse verschijnen regelmatig artikelen in de nationale en internationale pers, onder meer in kranten, tijdschriften, tuinvakbladen en wetenschappelijke tijdschriften. In die artikelen staan veelal de tuinen centraal. Hier vindt u een selectie uit publicaties van afgelopen jaren. Als u interesse hebt in publiceren over de Wiersse, kunt u uiteraard contact opnemen voor meer informatie, voor foto’s op afdrukkwaliteit en voor het maken van een afspraak voor een rondleiding.

Leven in historisch erfgoed: Mary’s groene geheim

Stan Huygens

“Deze tuin is een kijkspel, een lust voor het oplettende oog. Een stille, langzame balletvoorstelling voor de wandelaar die veranderende vergezichten aan zich voorbij ziet trekken, tussen enkele strak geschoren buxussen.”

> lees artikel op telegraaf.nl

countylife-logo

Casting a spell, 21 januari 2015

tekst: James McGrath; foto’s: Marianne Majerus

“Some gardens possess a unique spirit, measured by a careful balance of geography, landscape, layout and plants, but, most importantly, it’s the people who create and inhabit the garden that are intrinsic to its success. In my estimation, no other place achieves the balance of these elements more gracefully than De Wiersse, in the Dutch countryside. (…) I am constantly haunted by the sublime beauty that is De Wiersse.”

Lees artikel 

Algemeen-Dagblad-logoDe Wiersse, de mooiste tuin van Nederland nu open voor het publiek, 24 mei 2003

Koos de Wilt

“Boven alles blijft de Wiersse een tuin die verrast door zijn intimiteit. Misschien omdat het als een van de weinige landgoederen nog particulier bewoond wordt, maar zeker door de beheerste hand van zijn makers. Wie op kleine schaal tuiniert doet hier grootse ideeën op, wie droomt van oneindigheid krijgt lessen in bescheidenheid.

We hebben helaas geen toestemming van de uitgever om het hele artikel hier te plaatsen.

Landgoed De Wiersse:
De Wiersse is geen landgoed dat beheerd wordt,
maar een tuin waar getuinierd wordt, 2020

In BBC Gardeners’ World Magazine verschenen in 2020 maar liefst vier artikelen over de tuinen van De Wiersse. Na het eerste artikel was de redactie zo onder de indruk van de tuinen dat besloten werd nog drie uitgebreide seizoens-artikelen aan de tuinen te besteden: zomer, herfst en winter! Lees de artikelen hieronder:

Hoofdartikel De Wiersse 2020

Zomerartikel De Wiersse 2020

Herfstartikel De Wiersse 2020

Winter-artikel De Wiersse 2020

logonrc

NRC 11 juni 2007

Marjoleine de Vos

“En dan het huis De Wiersse zelf, met zijn 16 hectare grote landschapstuin, die op een aantal dagen in het jaar opengesteld wordt voor bezoek en die maakt dat je onmiddellijk Vita Sackville West wilt worden

gilogo

Making history, mei 2015

tekst: Frank Ronan; foto’s: Maayke de Ridder

“The beautiful gardens of De Wiersse are an ever-changing work of art that is fresh and modern while remaining loyal to its heritage, thanks to owners Peter and Laura Gatacre. (…) [O]n the heritage side the garden is impeccable. Peter is fantastically correct and conscientious about his responsibilities to the place – his grandfather was Victor de Stuers, the godfather of the Rijksmuseum, and so the preservation of heritage runs in his blood. But Laura’s eye for a plant and her enthusiasm in collecting, propagating and endlessly shuffling them around is what makes the garden vibrant.”

Lees artikel

De Wiersse, een suprise in de Achterhoek, 2021 (Hollands Glorie nr. 3)

“De tuinen van De Wiersse hebben vanaf 1678 geleidelijk aan hun huidige vorm gekregen door de inzet van opeenvolgende generaties van een familie. Overal zijn details te vinden die van hun vakmanschap getuigen en laten zien hoe zorgvuldig zij steeds te werk zijn gegaan.”

Lees hier het artikel

Zie ook de website van Hollands Glorie

Tuinen Landelijke Stijl, najaar 2017

“De Wiersse, (…) beschikt volgens kenners over één van de mooiste tuinen van Nederland. Met name in het najaar, wanneer de natuur zich van haar kleurigste en geurigste kant laat zien, val je er van de ene verbazing in de andere”

Lees artikel

fd-logo

Groen erfgoed, 22 augustus 2009

Jacqueline Bosboom

“De tuinen en het bospark met z’n waterpartijen, paden, bruggetjes, beelden, loofgang en meer van die romantische kenmerken hebben zelfs in de stromende regen hun charme”

Die Gärten von De Wiersse, vom zauber des Frosts, 2018

Marion Lagoda & Jürgen Becker

“De Wiersse an einem Wintermorgen ist ein eigenartig magisches Erlebnis. Es fühlt sich an, als sei der Ort der Welt abhandengekommen. Man zögert fast, diese Ruhe zu stören, einzudringen in dieses von Frost und Nebel geschaffene Kunstwerk”

Lees artikel

parool

Het Parool, 9 oktober 2010

“Het park is magisch, een plek om rond te dolen en telkens weer verrast te worden door iets bijzonders. We komen langs hoogopspuitende fonteinen, een kabbelende beek, de grafsteentjes van de twee honden onder een oude taxusboom. De siertuinen rond het fraaie buiten doen in al hun gecultiveerde schoonheid echter niet onder voor het park.”

Hopelijk binnenkort te lezen, we vragen nog toestemming aan de uitgever

thegarden

De Wiersse: formal and romantic, maart 1992

E.V. Gatacre

“Many foreign influences, from the south of Ireland to the Italian Liguria, have contributed to this garden and park. Yet its natural character and historical continuity have predominated as each successive generation has taken on responsibility for the development of de Wiersse.”

Lees artikel

gplogo

Der Landsitz de Wiersse, januari 2002

Wolfgang Ruhrberg

We hebben geen toestemming van de uitgever om dit artikel hier geheel te plaatsen.
Op de website van Gartenpraxis is een voorbeeld van het artikel te zien, en downloadbaar voor abonnees

Necrologie E.V. Gatacre: Peter Gatacre was vooral de redder van het landgoed van zijn kinderjaren, juli 2020

“Hij was directeur van een Ghanese krant en Madame Tussauds. Maar het levenswerk van Peter Gatacre was het veiligstellen van landgoed De Wiersse.”

Lees op de website van de Volkskrant

logo TVE-JE

http://www.edenmagazine.be/

Tuinen die zich laten lezen als een archief / Découvrir des jardins comme on lit des archives, herfst/winter 1999

tekst: Romke van de Kaa; foto’s: Jürgen Becker

“En al is deze tuin beslist geen museum, toch ontwikkelt hij zich steeds meer tot een uitgelezen oord voor de bewaring van zeldzame soorten. Naarmate het landschap rondom de Wiersse immers steeds meer verarmt en verschraalt, wordt het landgoed meer en meer een reservaat, niet alleen voor planten, maar ook voor dieren. Zo is het onbemeste grasland nu een toevluchtsoord voor insecten, terwijl in het bos spechten en boomklevers huizen en het huis zelf een kolonie vleermuizen herbergt.”

Lees hier

En Francais

countylife-logo

Variety of vistas in Gelderland, 25 augustus 1977

tekst: E.V. Gatacre; Illustrations: Alex Starkey

Lees artikel

tuinex

Buitenplaats De Wiersse, de kracht van continuïteit, zomer 2007

tekst: Cécile van der Heijden; foto’s: Fred Roest

Lees artikel

herenhuislogo

http://www.herenhuis.nl/ 

De groene vingers van de Gatacres, juli/augustus 2011

tekst: Thelma Egberts; foto’s: Otto Kalkhoven

Lees artikel

Algemeen-Dagblad-logo

Algemeen Dagblad, 13 juli 1995

“De groente-, moes- en bloementuin lijkt in zijn schoonheid op een klein formaat Sissinghurst, de beroemde Engelse tuin in Kent van schrijfster Vita Sackville West; aan de ene kant artisjokken, groene asperges en venkel, omzoomd door een rij leiperenboompjes, aan de andere kant pioenen, campanula, stokrozen, ridderspoor en clematis. Langs ouderwetse mispelbomen, waarvan de vruchtjes rot moeten zijn om ze eind van het jaar te kunnen nuttigen, lopen we de berceau in. Opnieuw een koele weldaad in de verlammende hitte. De verrassing na de bocht is een fontein en een doorkijk naar een Grieks beeld in de verte.

Geschiedenis

De oudst bekende vermelding van de Wiersse dateert uit 1288, toen door de abdis van het adellijke vrouwenklooster te Hoog-Elten in een akte werd opgenomen dat de pacht jaarlijks op haar huis ‘de Wedersche’ moest worden voldaan. Tot de 16e eeuw is de band tussen het klooster en het landgoed blijven bestaan.

In 1678 komt de Wiersse in het bezit van Enno Matthias ten Broek, lid van het college van burgemeester en wethouders van Zutphen. De nauw verwante families die sinds die tijd eigenaar zijn geweest, Van Heeckeren, Van Limburg Stirum, de Stuers en Gatacre, waken nog steeds als leeuwen boven op de hekpilaren van het voorplein, de familiewapens als schild voor zich houdend. Het zijn ook deze families die als ontwerpers de tuingeschiedenis van De Wiersse bepaald hebben en inmiddels voor meer dan drie eeuwen continuïteit in beheer zorg gedragen hebben.

>

In het gehele landgoed zijn sporen historie leesbaar. In de zeventiende eeuw wordt de eerste formele tuin op het landgoed aangelegd binnen de huidige zestien hectare tuinen. De deels nog bestaande lanen die evenwijdig lopen aan de binnen- en buitengrachten van het kasteel getuigen daarvan.

In de periode tussen de laat 18e eeuw en 1833 wordt begonnen de ‘gronden van vermaak’ in een landschappelijke aanleg om te vormen. De karpervijvers worden vergraven en voorzien van onregelmatige oevers en er worden slingerende paden aangelegd. Tevens worden schiereilanden gemaakt en heuveltjes opgeworpen. Dit gebied is nu nog te herkennen in het oostelijke deel van de aanleg, de Wilde tuin.

In de tweede helft van de 19e eeuw raken huis en tuinen licht in verval. Vermoedelijk is al vóór deze periode de formele tuin ten oosten van het huis in een moes- en bloementuin veranderd.

>

In 1892 trouwt de dochter van Van Limburg Stirum, Aurelia Carolina, met Victor de Stuers. In november van datzelfde jaar koopt De Stuers het Landgoed uit de boedel van zijn schoonouders en in 1912 wordt het huis door hem gerestaureerd. Victor de Stuers was de eerste referendaris voor de Kunsten en Wetenschappen. Victor de Stuers werd reeds op jonge leeftijd invloedrijk in de Nederlandse politiek, tegen het einde van de regeringsperiode van de kabinetten van Thorbecke. Hij wordt veelal als tegenpool van Thorbecke gezien in die zin dat Victor de Stuers in het kunst-, monumenten- en cultuurbeleid een grote rol weggelegd zag voor de overheid, waar Thorbecke liever zag dat de Staat terughoudend optrad. Hij staat algemeen bekend als de grondlegger van de monumentenzorg in Nederland en was nauw betrokken bij de bouw en het opzetten van de collectie van het Rijksmuseum. Tevens heeft hij de Vereniging Rembrandt geïnitieerd, was hij intensief betrokken bij het beleid van Rijksmusea en andere musea en heeft hij zich bemoeid met het archiefwezen. Biograaf Jos Perry bestempelt De Stuers dan ook als ‘erflater van Nederlands tweede gouden eeuw’. Het eerste exemplaar van de nieuwe Erfgoedwet werd door minister Bussemaker dan ook uitgereikt aan E.V. Gatacre (kleinzoon van Victor de Stuers) en zijn dochter Mary Gatacre.

>

De moes- en bloementuin ten oosten van het huis (op de plaats van de 18e eeuwse formele tuin) wordt na restauratie van het huis voorzien van een buxus- en rozenparterre die door de 16-jarige Alice de Stuers in 1911 is ontworpen. De moestuin wordt naar de zuidoosthoek van de aanleg verplaatst. Een jaar later heeft Alice haar Rozentuin verdubbeld en een verdiepte Lage tuin met borders en een rond vijvertje aangelegd, geïnspireerd door de toen populaire Engels-Italiaanse stijl.

In 1918 begint de toekomstige echtgenoot van Alice de Stuers, William Edward Gatacre, van Engels-Ierse afkomst, aan de tuin, de ‘gronden van vermaak’, het park en het omringende landgoed structuur te geven.

Hij verlegt wegen tot de grenzen van het park. De dicht bij de tuinen liggende boerderijen worden door beplanting aan het oog onttrokken. Hij ontwerpt vista’s, romantische doorzichten in het park en assen in de tuin die middels bruggen met elkaar worden verbonden en geaccentueerd worden door banken, geschoren taxushagen, taxusfiguren, fonteinen, beelden en vazen. De van noord naar zuid lopende zandweg, naast de oostelijke buitengracht, wordt omgevormd tot een breed pad dat in het zuiden eindigt bij een berceau met een hoge fontein: het beginpunt van een lange S-vormige charmille, een tunnel van beuk, die via de tennistuin en een kleine boomgaard naar de uit 1912 daterende moestuin leidt.

>

Tijdens een tweede restauratie van het huis, in de periode 1921-1925, wordt het huis door Alice de Stuers en W.E. Gatacre met twee traveeën verlengd en wordt de voorgevel door de restauratiearchitect Slothouwer voorzien van een uitspringende entreepartij naar schetsen van W.E. Gatacre.

In deze periode wordt ook de – vermoedelijk vroeg in de 19e eeuw gedempte – zuidzijde van de binnengracht weer uitgegraven. Aan weerszijden van het voorplein worden twee nieuwe bouwhuizen gebouwd, met hetzelfde 18e eeuwse karakter als het huis. In het westelijke bouwhuis wordt een ruimte gemaakt om de Grote Zaal uit Victor de Stuers’ huis in Den Haag onder te brengen. In 1945 blaast de Duitse bezetter helaas één van de twee bouwhuizen, namelijk het bouwhuis zonder de Zaal van Victor de Stuers, op. Dit is na de oorlog niet herbouwd.

>

In 1963 neemt E.V. Gatacre, enig kleinzoon van Victor de Stuers, het beheer van het landgoed over. Hij en zijn echtgenote Laura Gatacre ontwikkelden het landgoed en de tuinen verder in de geest van zijn ouders en grootouders en hebben het landgoed in 2008 bij een stichting ondergebracht om deze continuïteit ook in de toekomst te waarborgen. Vanaf dat moment hebben E.V. Gatacre en Laura Gatacre de directie gevoerd van de BV waarin de aandelen gehouden worden door de stichting. In 2018 namen dochter Mary Gatacre en haar echtgenoot Aart Jonkers de directie van het landgoed over.

E.V. Gatacre is in mei 2020 overleden. Laura Gatacre woont nog op het landgoed en blijft betrokken bij de tuinen. De directie wordt indien nodig vervangen door de opzichter Jan Keurentjes die sinds 1986 de dagelijkse taken van een rentmeester uitvoert en verantwoordelijk is voor administratie, bos- en landbouw, watermanagement, onderhoud van gebouwen en aannemerswerkzaamheden.

De continuïteit van drie eeuwen liefdevol familiebeheer is op de Wiersse overal merkbaar.